Gospodarstwo Agroturystyczne AgroPokrówka k/Chełma, woj. lubelskie, Pokrówka, ul.Łanowa 1, tel. 0-501-153-650, 0-693-321-717


Strona główna Gospodarstwo Turnusy, imprezy Okolica Galeria zdjęć Cennik
Osiągnięcia Księga Gości Kontakt Poezja Spotkania Bug

Kresy Trasy rowerowe Malarstwo


ZABYTKI CHEŁMA

GÓRA ZAMKOWA /fotki/
BAZYLIKA NMP /fotki/
DZWONNICA /fotki/
BRAMA UŚCIŁUGSKA
PAŁAC BISKUPÓW UNICKICH
CERKIEW UNICKA ŚW.MIKOŁAJA
SEMINARIUM UNICKIE
KOŚCIÓŁ ROZESŁANIA ŚWIĘTYCH APOSTOŁÓW
CERKIEW ŚW.JANA TEOLOGA
KOŚCIÓŁ REFORMATÓW
ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH
DAWNA SYNAGOGA
BUDYNEK MAGISTRATU
PAŁAC RODZINY KRETZSCHMARÓW
CHEŁMSKIE PODZIEMIA KREDOWE /fotki/



GÓRA ZAMKOWA

GÓRA ZAMKOWA

Wzniesienie to nie tylko dało początek miejscowości, ale też jest źródłosłowiem nazwy miasta, ponieważ wyraz "chełm" w staropolskim języku oznaczał właśnie - wzgórze. Na pn. skraju pagóra wypiętrza się spory nasyp, zw. Wysoką Górką. Wysoka Górka to wczesnośredniowieczne grodzisko, którego sztucznie usypane wzniesienie ma 7-15 m wysokości względnej. W tym miejscu istniał, pochodzący z ok. X w., gród, który wchodził w skład systemu obronnego, utworzonego przez związek plemienny Lędzian sandomierskich. Tu właśnie, na Wysokiej Górce, znajdowała się kolebka Chełma, z tym miejscem wiążą się jego najstarsze dzieje, które są ściśle zrośnięte z historią państwa polskiego. Chełm jest jedną z najstarszych miejscowości polskich, można powiedzieć, że jest rówieśnikiem naszej państwowości. U podnóża wzniesienia, przy wjeździe na Górę Zamkową od strony ul. Hrubieszowskiej stoi nieduży budynek organistówki, pochodzący z przeł. XIX i XX w. Utrzymany w stylu klasycystycznym, ze skromnym wystrojem architektonicznym, przykryty jest cztero- spadowym dachem. W czasie okupacji znajdował się w nim zaimprowizowany szpitalik miejski. Cały zespół katedralny otoczony jest kamiennym murem z ceglanymi przęsłami, gzymsowanymi filarami. Za murem od pn. rozciąga się, dziś zdewastowany, dawny cmentarz prawosławny, założony w 1867 r., na którym grzebano przede wszystkim miejscową rosyjską elitę urzędniczą. Nieco dalej, już na pn. skłonie chełmskiej góry znajduje się cmentarz wojenny, schodzący tarasami ku ul. l Pułku Szwoleżerów. Wysoka Górka uznana została za pomnik przyrody, z uwagi na swe walory widokowe. Obiekt ten jest faktycznie pomnikiem historycznym, wpisanym do rejestru zabytków. U podnóża nasypu grodziska, tuż u wejścia na pochylnię prowadzącą na jego szczyt, rośnie jedyny w województwie okaz jesionu wyniosłego odmiany jednolistnej - pomnik przyrody.


BAZYLIKA NMP

Gospodarstwo Agroturystyczne AgroPokrówka

Wzniesiona w latach 1735 - 56 na miejscu XIII- wiecznej cerkwi prawosławnej, według projektu architekta Pawła Fontany w stylu barokowym i był świątynią unicką. W 1802 r. świątynia została zniszczona przez pożar. W 1827 r. kosztem skarbu Królestwa Polskiego, kościół katedralny został odbudowany. Kościół pełnił rolę soboru prawosławnego, świątyni rzymsko - katolickiej, a w czasie okupacji - ukraińskiej cerkwi prawosławnej. Założony na planie krzyża łacińskiego, trójnawowy. Wyposażenie świątyni jest dość skromne. Uwagę zwraca znajdujące się w ołtarzu głównym srebrne antepedium przedstawiające scenę hołdu rycerstwa polskiego przed ołtarzem Matki Boskiej Chełmskiej po zwycięskiej bitwie pod Beresteczkiem i dwa obrazy z końca XVIII w. autorstwa Franciszka Smuglewicza. Od 1982 r. kościół nosi tytuł bazyliki mniejszej i jest jedynym w regionie sanktuarium maryjnym szczególnie licznie odwiedzanym przez pielgrzymów w czasie odpustu 7 - 8 września.


DZWONNICA

Gospodarstwo Agroturystyczne AgroPokrówka

Przed budynkiem bazyliki, obok Wysokiej Górki, stoi 4-kondygnacyjna dzwonnica z 1878 r., wzniesiona jako symbol triumfu prawosławia po kasacie unii. Pierwotnie zaplanowana na rzucie krzyża greckiego, po przebudowie w końcu lat trzydziestych jest kwadratowa. W 1939 r. została podwyższona o jedną kondygnację wg proj. Antoniego Forkiewicza. Przykryta jest hełmem latarniowym, zwieńczonym wyniosłym berłem, z umieszczonym na nim krzyżem. Parter dzwonnicy został w 1945 r. zaadaptowany na Mauzoleum Ofiar Terroru Hitlerowskiego. Wówczas też wykonano od frontu arkadowy prześwit zabezpieczony kratą, a wewnątrz ustawiono konfesję, wspartą na 4 kolumnach toskańskich, z kamiennymi orłami. Pod nią, na wysokim cokole umieszczono urnę z prochami ofiar z miejsc straceń. Na tablicach z czarnego marmuru widnieją nazwiska pomordowanych i miejsca ich kaźni. Przed kratą wejściową ustawiono znicz, którego podstawę tworzy kamienny krzyż maltański, z napisem: Za Ojczyznę i Naród. Na dzwonnicy zawieszone są 3 dzwony, wykonane w pracowni przemyskiej słynnych ludwisarzy Felczyńskich. Najstarszy z dzwonów, noszący imię "Maria", ufundowany został w 1938 r. Na jego płaszczu umieszczona jest płaskorzeźba wyobrażająca replikę obrazu NMP Chełmskiej bez korony, natomiast znajdujący się pierwotnie patriotyczny napis skuli w czasie okupacji ukraińscy nacjonaliści. Większy dzwon, noszący imię "Stanisław", waży 3000 kg. Na jego płaszczu, poza inskrypcją, widnieje ryngraf z wizerunkiem patrona Polski św. Stanisława oraz widok fasady chełmskiego Mauzoleum. Napis głosi: Poległym za wiarę i Polskę, bohaterom - męczennikom ziemi chełmskiej. Trzeci dzwon, "Julian", o wadze 1200 kg, poświęcony jest pamięci pierwszego proboszcza parafii katolickiej na Górce, ks. J. Jakubiaka.


BRAMA UŚCIŁUGSKA

Gospodarstwo Agroturystyczne AgroPokrówka

Niegdyś zamkowa, później klasztorna, wzniesiona została w 1616 r. dla obrony zespołu od wsch., którędy przebiegał trakt wiodący do Uściługa nad Bugiem.
W pół. XVIII w. bramę przebudowano i wówczas nadano jej efektowny wystrój barokowy.
Jest to obiekt dwukondygnacyjny, z przejazdem w przyziemiu, o sklepieniu kolebkowo-krzyżowym z gurtami.
Pomieszczenie na piętrze, przykryte płaskim stropem, otwarte jest na zewnątrz prostymi oknami w obramieniach, a dwuspadowy dach pokryty jest dachówką klasztorną.
Elewacje wyposażono w bogaty wystrój architektoniczny.
Budynek wieńczą barokowe szczyty.
Brama, z uwagi na duże walory artystyczne, stanowi cenny zabytek, a przy tym jest to jedyny zachowany w całości obiekt wchodzący w skład dawnych obwarowań miejskich.


PAŁAC BISKUPÓW UNICKICH

Gospodarstwo Agroturystyczne AgroPokrówka

Dawny pałac biskupów unickich z początku XVIII w. wybudowany z inicjatywy biskupa Józefa Lewickiego był kilkakrotnie przebudowywany. Z dawnego wystroju zachowały się drzwi drewniane z subraportami i piece kaflowe. Obecnie mieści się tu kancelaria parafialna. Jest to budynek jednopiętrowy, kryty dachem czterospadowym. Do pałacu przylega budynek dawnej wozowni.


CERKIEW UNICKA ŚW.MIKOŁAJA

Cerkiew unicka p.w. Św. Mikołaja przy ul. Św. Mikołaja. Wzniesiona w latach 1711 - 20 z inicjatywy biskupa Józefa Lewickiego na miejscu starej, drewnianej cerkwi. Barokowa, jednonawowa z prezbiterium i babińcem. Od 1759 r. świątynia była cerkwią parafii unickiej. Po likwidacji unii funkcjonowała jako cerkiew prawosławna. W latach II Rzeczypospolitej była kaplicą przy żeńskim Seminarium Nauczycielskim. W casie opukacji budynek służył jako skład opału. Po remoncie jest tu siedziba muzeum - Dział Sztuki Dawnej i sala koncertowa.


SEMINARIUM UNICKIE

Seminarium unickie składa się z trzech budynków wzniesionych w XVII - XIX w. obok cerkwi Św. Mikołaja. Obecnie mieści się w nich IV Liceum Ogólnokształcącego.


KOŚCIÓŁ ROZESŁANIA ŚWIĘTYCH APOSTOŁÓW

Gospodarstwo Agroturystyczne AgroPokrówka

Wybudowany w latach 1753-63 z fundacji Andrzeja i Marianny Wolskich właścicieli majątku Uher oraz Wacława Rzewuskiego z Sielca wg. projektu architekta Pawła Fontany pod nadzorem budowniczego Tomasza Rezlera. Kościół typu centralno - podłużnego utrzymany jest w stylu późnego baroku. Nawę otacza rząd kaplic bocznych połączonych ze sobą arkadowymi przejściami i górnymi prześwitami. Wnętrze posiada jednolite stylowo bogate wyposażenie rokokowe, polichromie Józefa Mayera i rzeźby Michała Filewicza. Wnętrze przykrywa sklepienie kolebkowe z lunetami. Fasada frontowa z głęboko cofniętą wklęsło - wypukłą częścią środkową, flankowana jest dwiema skośnie ustawionymi kwadratowymi w rzucie wieżami. Hełmy wież wieńczą ustawione na kulach krzyże. Na jednej z wież znajduje się zegar gdański z 1768 r. Na dziedzińcu przed fasadą kościoła ustawione są dwie późnobarokowe figury z rzeźbami Matki Boskiej Łaskawej i Św. Józefa Kalasantego. Do kościoła przylegają wcześniejsze budynki kolegium pijarskiego w których mieści się plebania i Muzeum.


CERKIEW ŚW.JANA TEOLOGA

Cerkiew prawosławna p.w. Św. Jana Teologa przy ul. M. Kopernika . fundowana przez rząd carski, wybudowana w latach 1848-52 Murowana w stylu klasycystycznym o cechach cerkwi ruskiej na planie krzyża greckiego z czterema okrągłymi wieżyczkami. Wewnątrz ołtarzyki boczne i bogaty ikonostas, liczne księgi liturgiczne z XVIII i XIX w. Obok cerkwi wnosi się dzwonnica i budynek plebani.


KOŚCIÓŁ REFORMATÓW

Kościół Reformatów Św. Andrzeja Apostoła z 1750 r. przy ul. Reformatów. Zaprojektowany przez Pawła Fontanę. Budowla barokowa, jednonawowa o wydłużonym prezbiterium. Do kościoła przylega budynek klasztorny tworząc wraz z nim zamknięty czworobok z wirydarzem wewnątrz. Całość zespołu otacza wysoki mur.


ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH

Zespół Szkół Zawodowych - dawniej Instytut Maryjny przy ul. Reformackiej. W ujęciu przestrzennym stanowi jedną całość z zespołem reformackim. Na jego dziedzińcu rośnie pomnik przyrody - miłorząb dwuklapowy.


DAWNA SYNAGOGA

Dawna synagoga przy ul. M. Kopernika 8. Wybudowana w latach 70-tych XIX w. z przyległym do niej domem kahalnym. Budowla murowana z parterową salą modlitw, piętrowymi przedsionkami oraz babińcem.


BUDYNEK MAGISTRATU

Budynek Magistratu z początku XX w. w kształcie liter L u zbiegu ulic Lubelskiej i Strażackiej. Trzykondygnacyjny zwieńczony attyką ze sterczynami. W arkadowej wnęce znajduje się płaskorzeźbiony herb miasta. Wystrój architektoniczny obiektu utrzymany jest w stylu neorenesansowym. Obecnie siedziba władz miasta.


PAŁAC RODZINY KRETZSCHMARÓW

Pałac Rodziny Kretzschmarów przy ul.Pocztowej. Wybudowany ok. 1880 r. przez Wilhelma Kretzschmara właściciela fabryki maszyn rolniczych i odlewni żelaza w Chełmie. Początkowo był to budynek jednopiętrowy, następnie rozbudowany. Po kapitalnej renowacji pełni role pałacu ślubów.


CHEŁMSKIE PODZIEMIA KREDOWE

CHEŁMSKIE PODZIEMIA KREDOWE CHEŁMSKIE PODZIEMIA KREDOWE CHEŁMSKIE PODZIEMIA KREDOWE CHEŁMSKIE PODZIEMIA KREDOWE CHEŁMSKIE PODZIEMIA KREDOWE

Chełmskie Podziemia Kredowe to jedna z ponad 30-tu podziemnych tras turystycznych w Polsce. Podziemia kredowe to pozostałość kilku wieków eksploatacji pod miastem kredy piszącej. Służyły one również mieszkańcom jako miejsce schronienia podczas napadów, wojen i grabieży. Pod staromiejską zabudową, na stokach kredowego pagóra, w ciągu setek lat powstawały wyrobiska, które swój początek brały w piwnicach mieszczańskich domów. Labirynt korytarzy i komór, zwanych też salami, na kilku poziomach wydobywczych, położonych nawet poniżej 20 metrów od powierzchni, powstał w wyniku przypadkowego łączenia się pojedynczych wyrobisk. Eksploatację najwyższej jakości kredy prowadzono bez jakiejkolwiek kontroli, niemniej wykształciły się oryginalne techniki pozyskiwania surowca oraz nigdzie więcej nie spotykane zabezpieczenia wyrobisk. Szacuje się, że po zakończeniu eksploatacji, pod niewielkim obszarem Starego Miasta istniało kilkanaście kilometrów korytarzy. Chełmskie Podziemia Kredowe kryją do dzisiaj wiele zagadek, niespodzianek i tajemnic. Owiane są też licznymi, pięknymi legendami. Wędrując przez godzinę po średniowiecznych wyrobiskach kopalnianych, turyści poznają dzieje Chełma, historię powstania i wydobywania kredy oraz jej zastosowanie. Opowieści przewodników uzupełniają ciekawe wystawy z zakresu geologii, archeologii i historii miasta.



ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA GALERII ZDJĘĆ!

POWRÓT DO OKOLICA
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ